Gouda bezoeken: kaas, cultuur en verborgen schatten in de mooiste kaasstad van Nederland

Voor een echte kaasliefhebber is er één plek in Nederland die voelt als thuiskomen: Gouda. Stel je voor dat je het weekend begint op de historische kaasmarkt, tussen de reusachtige ronde kazen en handjeklappende handelaren. Even later vaar je met 'Bootje Kaas' door de sfeervolle grachten, met een ambachtelijk stuk goudgeel geluk in de hand terwijl de zon op het water glinstert. Gouda is de perfecte stad om een heel weekend in te verdwijnen. In deze gids nemen we je mee langs de leukste dingen om te doen en de mooiste plekken om te zien. Natuurlijk ontdek je waar je het allerlekkerst kunt eten én waar je na een bourgondische dag heerlijk kunt slapen.

Ontdekken: de highlights van Gouda

Een kopje koffie bij Flossy

Wanneer ik van de trein stap, wandel ik via de oude Turfmarkt naar het centrum van Gouda. Al snel valt me op hoe charmant de grachten zijn die door de stad slingeren. Op de hoek van de Blauwstraat en de Hoogstraat stap ik binnen bij Flossy; een award-winning koffiebar die tegelijk een decoratiewinkel is, met een prachtige collectie zijden bloemen. Hier geniet ik van een vers gemaakte matcha latte met een kunstwerkje van Luux patisserie erbij. Een moment van rust voor ik de stad ga verkennen.

Gouda vanaf het water: Bootje Kaas

De mooiste manier om Gouda te ontdekken is vanaf het water. Aan de Kattensingel vertrekken de bootjes van Bootje Kaas, en in ongeveer een uur vaar je langs de historische grachten terwijl de schipper fascinerende verhalen vertelt.

Ik kijk mijn ogen uit wanneer we door de langste sluis ter wereld varen. Deze Donkere sluis dateert van de dertiende eeuw en heeft een lengte van maar liefst 900 meter. Ooit verbond ze de Goudse binnenstad met de Hollandsche IJssel. Nu vaar je er langs in stille verwondering.

Onderweg passeer je ook het opvallende standbeeld 'Jack-Ass' van Gijs Asseman uit 1998, een knipoog naar de omgekeerde wereld. Een andere bijzondere locatie zijn de visbanken aan de Gouwe, ooit gebruikt om versgevangen vis schoon te maken, vormen ze vandaag het overdekte terras van restaurant Kamphuisen, verrassend en sfeervol. Aan de Turfmarkt zie je de hoge waterstand die vroeger het lossen van turfbootjes vergemakkelijkte, maar ook regelmatig zorgde voor overstromingen. Ik bewonder hier De Trappenbrug: de enige nog overgebleven trappenbrug in Gouda, met trappen aan weerszijden om de turfbootjes er onderdoor te laten varen.

Bij aankomst op de steiger waar we ook vertrokken zijn, heb ik een goed beeld gekregen van de grachten en de binnenstad van Gouda. Tijd om de stad verder te voet te ontdekken.

Bijzondere plekjes in Gouda bezoeken: De Vintage, Vegan & More wandelroute

Een leuke manier om Gouda's verborgen plekjes te ontdekken, is via ExploreGouda.nl : een webapp van VVV Gouda met maar liefst 12 wandelroutes. Ik ga voor de Vintage, Vegan & More route, samengesteld door Goudse ondernemers zelf.

De route start op de Groenendael, een van de gezelligste straatjes van het centrum. Bij Nieuwe Kans Boeken vind je voor een prikje een tof tweedehandsboek. Chocoladeatelier PUUR maakt gepersonaliseerde chocoladekunstwerken; van een tekening van je kind tot een unieke bonbon, terwijl je de chocolatier aan het werk ziet in de open keuken. Heb ik VIA is een conceptstore waar kleine ondernemers hun creaties aanbieden: sieraden, kleding, woonaccessoires. Ideaal voor een origineel cadeautje of souvenir. En bij Decades Vinyl Vintage aan de Nieuwehaven duik je in een heerlijk seventies decor vol soul, funk en disco.

Slenterend door de pittoreske Zeugstraat kom je ook langs Van Klei, met typisch Goudse keramiek, en het ernaast gelegen Club Klei, waar je workshops kan volgen om je eigen keramiek te maken. Op de hoek van de Lange Tiendeweg zie ik 't Kaaswinkeltje': de oudste kaaswinkel van Gouda. Proeven is een must.

De Gouda Cheese Experience

Kaas is in Gouda nooit ver weg, en de Gouda Cheese Experience neemt je er op speelse wijze helemaal in mee. Mijn avontuur begint in een reusachtige Gouda-kaas, waar ik samen met mascotte Ralphie via een audiotour alles ontdek over de productie van kaas: van de melk van de koe tot het befaamde handjeklap. Je kan virtueel een koe melken, kazen keren en zelf het kaashandelspel spelen.

Het absolute hoogtepunt? De mini-kaasproeverij op het einde, waar je van verschillende heerlijke Gouda-variaties mag proeven. Zelfs de meest doorgewinterde kaasliefhebber ontdekt hier nog iets nieuws.

Eeuwenoude traditie op de kaasmarkt

Elke donderdagochtend van april tot augustus (10u–12u30) wordt op het marktplein de Goudse Kaasmarkt georganiseerd en deze is volledig gratis bij te wonen. Ik installeer me ruim op tijd op een bankje, want even later staat het plein vol toeschouwers.

Stipt om tien uur wordt de bel geluid. Kaasboeren ontmoeten kaashandelaren en via het oeroude handjeklap wordt de prijs afgesproken: ze klappen net zolang tot beide partijen tevreden zijn, dan worden de handen geschud en is de koop gesloten. De kaasmeisjes en -jongens laden de verkochte kaas op de kar en brengen ze met paard en kar naar de weegschaal. Wanneer je Gouda gaat bezoeken mag dit unieke schouwspel niet ontbreken!

Gebrandschilderde ramen bewonderen in de langste kerk van Nederland

De Sint-Janskerk is met zijn 123 meter de langste kerk van Nederland, en wat haar pas echt bijzonder maakt, zijn de 72 wereldberoemde gebrandschilderde ramen uit de zestiende eeuw. Ze overleefden allemaal de Beeldenstorm van 1566, en tijdens de Tweede Wereldoorlog werden ze op bevel van Prins Bernhard uit voorzorg gedemonteerd en verstopt in de melkkelders van lokale boeren. Na de oorlog werden ze onbeschadigd teruggeplaatst.

Ik bewonder de afbeeldingen op de verschillende glasramen via een gratis audiotour (beschikbaar in verschillende talen, ongeveer 40 minuten) en ontdek de verhalen achter elk raam. Een fascinerende en ontroerende ervaring.

Gouda, een stad om van te snoepen

Naast kaas is Gouda bekend om zijn stroopwafels. Extra bijzonder is dat er ook siroopwafels worden gemaakt. Benieuwd stap ik binnen in de siroopwafelfabriek van Kamphuisen. In deze leuke winkel (Markt nummer 69, opgericht in 1810), word ik meteen vriendelijk begroet en krijg ik al een stukje siroopwafel aangeboden. Lekker!

Via een interactieve audiotour leer ik hoe siroopwafels worden gemaakt. Na een korte introductiefilm stap je letterlijk binnen in de fabriek. Ik mag meteen helpen deeg kneden door in een groot rad te stappen en zo de deegmachine in gang te zetten. Wat ruikt het hier heerlijk! Naast het rad ontdek ik verschillende smaken van siropen die je op kleine stukjes wafel mag proeven. Vlakbij is de bakker aan het werk in de fabriek waar de wafels gemaakt worden. Uiteraard moet ik weten welke verschillende smaken er zijn en hoeveel wafeltjes hier geproduceerd worden. Dat zijn er niet minder dan 2000 per uur. Wat onderscheid de siroopwafel nu van de gewone stroopwafels? De siroopwafel wordt gemaakt met echte roomboter en bestaat uit twee aparte wafeltjes waartussen de siroop wordt geplaatst. Bovendien is ze heerlijk knapperig. Helaas wordt het recept goed bewaard in een brandkast en krijg ik geen toegang tot het geheim van deze lekkere wafels. Op het einde van de tour, bij het inleveren van je audio, wordt je beloond met een versgemaakte siroopwafel. Ik installeer me op het terras en geniet van deze lekkernij met een heerlijk kopje koffie én een borreltje sirooplikeur.

🎟️ Tip: Koop het combiticket 'Goudse Geheimen' voor toegang tot de Gouda Cheese Experience, de Kamphuisen Siroopwafelfabriek én de Sint-Janskerk. Meer info via combiticketgouda.nl.

Eten in Gouda: onze favoriete adressen

COCO in het oude Weeshuis

In de Spieringstraat staat het statige pand uit 1542 van het voormalige weeshuis van Gouda. Vandaag het unieke boutique hotel Relais & Château Weeshuis Gouda. De sfeervolle binnenplaats, de vrolijke kleuren en de indrukwekkende inrichting laten geen twijfel: dit is een bijzondere plek.

Aan de rechterzijde bevindt zich COCO, de coffee-, cocktail- en champagnebar waar oud en nieuw perfect samenkomen. Het interieur is gebaseerd op het bekende Gouds plateel keramiek, met bloemen en plantenmotieven in paarse en groene tinten. COCO is vernoemd naar Coco Chanel. Ik neem plaats in de Regentenkamer, de oudste kamer van het gebouw, en geniet van een smakelijke salade. Naast een casual lunch kan je hier ook komen genieten van een bijzondere afternoon tea. Aan de linkerzijde vind je sterrenrestaurant Lizz, het enige restaurant met een Michelinster in hartje Gouda. Hier staat sterrenchef Remco Kuijpers achter het fornuis. De naam is en knipoog naar Liz Taylor en koningin Elizabeth, twee iconische vrouwen.

Naast de kleurrijke inrichting zie ik ook verschillende zwart-wit toetsen in het interieur, zoals de betegelde vloer. Eigenaresse Sharon legt uit dat dit verwijst naar het contrast tussen het verschil in bestemming van verleden tot heden. In de zestiende eeuw werd het pand bewoond door weeskinderen, die hier zeker niet op vrijwillige basis verbleven, terwijl het nu een geliefd hotel en restaurant is waar mensen maar al te graag hun tijd doorbrengen. Het pand wordt ook regelmatig gebruikt voor bruiloften en evenementen.

Meer lekkers in Gouda

• Flossy: voor de beste koffie en een mooi stukje patisserie van Luux, je vindt hier bovendien ook een prachtige collectie zijden bloemen van Silkka en nog meer leuke accessoires.

• Restaurant Kamphuisen: lunch of diner op de historische visbanken aan de Gouwe

• San Juan: Dit gloednieuwe restaurant brengt de sfeer en smaken van Mexico naar Gouda. Heerlijke taco's, burrito's en cocktails zoals de frozen margarita.

• Museumcafé : sfeervol en centraal gelegen op de binnenplaats van het Museum Gouda

Slapen in Gouda

• Relais & Château Weeshuis Gouda voor wie houdt van luxe, geschiedenis en een uniek verhaal. Boutique hotel in een pand uit 1542, met het Michelin-sterrenrestaurant Lizz en bar COCO ter plaatse.

• City Hotel Gouda: centraal gelegen, comfortabele, ruime kamers en goed ontbijt. Elke verdieping vertelt een verhaal in unieke kleuren en kunstwerken die het culturele erfgoed van Gouda tot leven brengen. Parking direct aan het hotel.

Praktisch: Gouda bezoeken

Bereikbaarheid Vanuit Antwerpen met de trein in ± 1u15. Vanuit Brussel ± 1u45. Met de wagen: ± 120 km, reken op circa 1,5 uur.

Kaasmarkt Elke donderdagochtend van april tot augustus, 10u–12u30. Gratis toegang.

Bootje Kaas Vertrek aan de Kattensingel. Rondvaart van ± 1 uur. Boek hier deze unieke rondvaart.

Sint-Janskerk Audiotour gratis, beschikbaar in meerdere talen, ± 40 minuten.

Wandelroutes Ontdek 12 thematische routes via exploregouda.nl.

Meer inspiratie 🌐 welkomingouda.nl

Veelgestelde vragen over Gouda

Wanneer vindt de Goudse Kaasmarkt plaats?

Elke donderdagochtend van april tot en met augustus, van 10u tot 12u30 op het Marktplein. De toegang is volledig gratis.

Hoe verschilt een siroopwafel van een stroopwafel?

De siroopwafel van Kamphuisen wordt gemaakt met echte roomboter en bestaat uit twee aparte knapperige wafeltjes met siroop ertussen. Hij is krokanter en rijker van smaak dan een gewone stroopwafel.

Is Gouda geschikt voor een dagtrip?

Zeker, maar met een overnachting haal je veel meer uit de stad. Je kan dan rustig de kaasmarkt 's ochtends meepikken én 's avonds genieten van een diner bij San Juan of sterrenrestaurant Lizz.

Wat is het combiticket 'Goudse Geheimen'?

Met dit ticket heb je toegang tot drie bezienswaardigheden: de Gouda Cheese Experience, de Kamphuisen Siroopwafelfabriek en de Sint-Janskerk. Meer info via combiticketgouda.nl.

Hoe ver is Gouda van Antwerpen of Brussel?

Vanuit Antwerpen is het met de trein ongeveer 1u15. Vanuit Brussel reken je op iets meer dan anderhalf uur.