Wat te doen in Samarkand, Oezbekistan? De mooiste bezienswaardigheden

Samarkand… Alleen de naam klinkt al als een sprookje. Deze legendarische stad aan de Zijderoute is een van de oudste continu bewoonde steden ter wereld en behoort tot de absolute hoogtepunten van een reis door Oezbekistan. Eeuwenlang trok Samarkand handelaren, wetenschappers, dichters en avonturiers aan. En vandaag doet ze dat nog steeds — met haar blauwe koepels, gouden mozaïeken, geurige bazaars en een sfeer die tegelijk mystiek en levendig aanvoelt.

Wij komen toe in de avond, net op tijd om Samarkand meteen op haar meest magische moment te zien: Registan bij nacht.

Aankomst in Samarkand: Registan by night als eerste wow-moment

Na een heerlijk diner in Emirhan Restaurant, waar de geur van kruiden en gegrild vlees ons meteen welkom heet, wandelen we richting het beroemdste plein van de stad: het Registanplein.

En eerlijk? Geen foto kan je voorbereiden op wat je daar ziet.

De drie indrukwekkende madrasa’s baden in warm licht, hun blauwe tegels glanzen alsof ze net zijn aangebracht en de koepels lijken te zweven in de nacht. Het plein voelt monumentaal en tegelijk intiem — alsof de stad fluistert: welkom in het hart van de Zijderoute.

Tip: als je maar één moment in Samarkand zou mogen meemaken, maak het dan Registan bij nacht. Boek je moonlight tour hier.

Wat te doen in Samarkand? Dit zijn de belangrijkste bezienswaardigheden:

Gur-e Amir Mausoleum: het indrukwekkende graf van Amir Timur

De volgende ochtend starten we meteen met een van de meest indrukwekkende plekken van Samarkand: het Gur-e Amir mausoleum, de laatste rustplaats van Amir Timur (Tamerlan), de machtige veroveraar die Samarkand tot hoofdstad van zijn rijk maakte. Gur-e Amir betekent letterlijk "graf van de koning".

Oorspronkelijk was dit gebouw bedoeld als madrasa voor zijn kleinzoon, maar na diens overlijden werd het omgevormd tot mausoleum. En wat voor één.

Binnenin kijk je letterlijk je ogen uit:

• het plafond is rijk gedecoreerd met goud en diepblauw

• de wanden zijn een explosie van mozaïeken

• en de grafkamer straalt een bijna heilige stilte uit

  
  

Dit is geen simpel monument — dit voelt als een kathedraal van de islamitische kunst.

TIP: ga liefst vroeg in de ochtend, het monument sluit tussen 17-18 uur. Zorg voor bedekkende kledij.

Registanplein: het kloppende hart van Samarkand

Het Registanplein is het meest iconische plein van Oezbekistan. De naam komt van het Perzische woord voor “zandplaats” — een plek waar vroeger markten werden gehouden en waar het stadsleven samenkwam.

Vandaag bewonder je hier drie madrasa’s, ooit universiteiten waar men niet enkel theologie onderwees, maar ook wetenschap, filosofie, geschiedenis en astronomie.

1. Ulugbek Madrasa

Gebouwd door Ulugbek zelf (hierover straks meer), en een symbool van zijn intellectuele nalatenschap.

2. Sherdor Madrasa

Bekend om de tijgers op de façade — uniek, want in islamitische architectuur zijn dieren zelden afgebeeld.

3. Tilla-Kori Madrasa

Letterlijk: “met goud bedekt” — en zodra je de gebedszaal binnengaat begrijp je waarom.

Je blijft hier niet alleen om te kijken… je blijft omdat je voelt dat dit plein ooit het centrum was van een wereldrijk. Het staat dan ook op de UNESCO werelderfgoedlijst.

Praktisch: ga zo vroeg mogelijk (het complex opent om 8u), loop ook eens langs de achterzijde van het complex, de achterkant is ook de moeite waard. Inkomprijs: 50.000 som (UZS)

Wat te doen in Samarkand, aanraders om de lokale bevolking beter te leren kennen:

El-Merosi Theater: een reis door de geschiedenis in kostuums en dans

’s Avonds beleven we Samarkand op een totaal andere manier: via cultuur en spektakel in het El-Merosi theater.

De voorstelling is een kleurrijke mix van dans, muziek en een modeshow van traditionele kledij doorheen de geschiedenis van Centraal-Azië — van zijderoutekostuums tot rijk geborduurde jurken, met glinsterende stoffen die de lichtjes vangen.

Het is typisch zo’n ervaring die je nergens in een reisgids op de eerste pagina ziet staan, maar die je net daarom zo hard bijblijft.

Kookles bij locals: Oezbeekse ravioli maken en samen tafelen

Een van de mooiste momenten van onze reis is zonder twijfel de kookles bij een lokale familie.

We leren er een traditionele Oezbeekse ravioli maken (denk aan dumplings met vleesvulling) en zitten nadien samen rond de tafel. Het is warm, eenvoudig en oprecht.

Dit soort belevenissen zijn goud waard: niet alleen voor je reis, maar vooral omdat je hier écht connectie maakt met de mensen achter de cultuur.

Ulugbek Observatorium: Samarkand als wereldcentrum van wetenschap

Op dag drie bezoeken we het observatorium van Ulugbek — en dit is misschien wel een van de meest verrassende stops van de hele stad.

Ulugbek was niet enkel een heerser, maar vooral een uitzonderlijk astronoom en wetenschapper. In de 15de eeuw (lang vóór Europa zijn astronomische doorbraken kende) bouwde hij in Samarkand een van de meest geavanceerde observatoria ter wereld.

Het observatorium bevatte een gigantische sextant, gedeeltelijk ingegraven in de grond, waarmee hij de bewegingen van sterren en planeten met ongelooflijke precisie kon meten. Zijn sterrencatalogus (de Zij-i Sultani) werd eeuwenlang gebruikt en bleef tot ver in de 17de eeuw een van de meest accurate ter wereld.

Je voelt hier bijna hoe Samarkand ooit het intellectuele centrum was van de islamitische wereld.

Praktisch: inkomprijs voor het observatorium en museum: 75.000 som (UZS)

Shakhi Zinda: de mooiste necropolis van Oezbekistan

Daarna bezoeken we Shakhi Zinda, een necropolis die aanvoelt als een heilige straat vol blauwglanzende mausolea.

De weg slingert omhoog tussen indrukwekkende tombegebouwen, elk rijk versierd met mozaïeken en kalligrafie. Veel mausolea zijn gewijd aan vrouwen uit de koninklijke families en adellijke kringen. Maar het meest opmerkelijke graf hier is dat van Kusam ibn Abbas, de neef van de profeet Mohammed.

Het is tegelijk een begraafplaats en een kunstgalerij — maar dan in openlucht, met een sfeer die diep ontroert.

Praktisch: inkomprijs: 50.000 som (UZS), bezoek deze bijzondere plek bij voorkeur in de vroege ochtend (open vanaf 8u) of rond zonsondergang (open tot 19u).

Bibi Khanoum Moskee: een gigantisch monument van macht en geloof

We wandelen verder naar de Bibi Khanoum Moskee, ooit de grootste moskee van Centraal-Azië.

Amir Timur liet haar bouwen om zijn macht te tonen, maar ook als religieus symbool voor de stad. De schaal is gigantisch: hoge bogen, enorme koepels en binnenplaatsen die doen denken aan de grootsheid van vroegere imperia. De naam verwijst naar de vrouw van Amir Timur, Saray Mulk Khanum, die mee betrokken was in de opdracht van de bouw ervan.

Vlakbij bevindt zich ook een plek waar de houder van een van de oudste Korans wordt bewaard — een bijzonder religieus erfgoed.

Praktisch: inkomprijs 25.000 som (UZS)

Boek hier je bezoek aan Samarkand.

Siyab Bazaar: het geurige eindpunt van Samarkand

We sluiten ons bezoek af zoals dat hoort: op de Siyab Bazaar, de grootste en oudste markt van Samarkand.

Hier ontdek je écht de sfeer van de stad:

• bergen gedroogd fruit

• versgebakken brood in ronde vormen

• kruiden die je ruikt nog voor je ze ziet

• aardewerk, noten, honing, kleurrijke stoffen

  

  

  

  

  

  

Wij kopen er een potje katoenhoning — een lokaal product dat heerlijk zacht en zoet smaakt — en blijven veel langer dan gepland rondwandelen.

Dit is Samarkand op zijn levendigst.

Praktisch: best in de voormiddag, ideaal tussen 7-10u in de ochtend. Zorg voor cash geld en proef de heerlijke locale snacks zoals traditioneel rond brood, vers geperst granaatappelsap, een heerlijk assortiment van noten en gedroogd fruit, verschillende soorten kaas en nog veel meer.

Waar logeren in Samarkand: Kosh Havuz Boutique Hotel

Ons favoriete verblijf in Samarkand is zonder twijfel Kosh Havuz Boutique Hotel.

Een charmant boutique hotel met authentieke elementen, een rustige binnentuin en comfortabele kamers. Het is het soort plek waar je thuiskomt na een dag vol indrukken, en meteen weer wil blijven hangen.

Perfect gelegen om de stad te verkennen, maar ook ideaal om ’s avonds even tot rust te komen.

Praktische tips voor Samarkand

Beste reistijd voor Samarkand:

• april – juni en september – oktober (aangename temperaturen, helder licht)

• juli/augustus kan extreem warm zijn en in de wintermaanden december-maart extreem koud (-25°C)

Hoe geraak je er? Samarkand is perfect bereikbaar met de trein (hogesnelheidstrein) vanuit Tashkent en Bukhara. Er is ook een internationale luchthaven.

Dresscode moskeeën & heilige plaatsen:

• schouders, knieën en borst bedekken

• vrouwen nemen best een sjaal mee voor het hoofd (zeker bij mausolea)

Veiligheid: Samarkand is zeer veilig voor toeristen, maar blijf alert op drukke plaatsen.

Registan bezoeken:

• ga ook ’s avonds → mooiste lichtbeleving en minder drukte

Tijd nodig:Minimaal 2 volledige dagen, ideaal 3 dagen voor een rustig bezoek.